Je ziet in de winkel veel zalfjes die je spieren opwarmen ter voorbereiding van een inspanning. Het gebruik ervan voelt inderdaad prettig aan op de benen, zeker bij koude dagen, maar werken deze producten ook echt?
Deze zalven geven een warm en pijnstillend gevoel, een effect dat berust is op een betere doorbloeding van de opperste huidlagen en op een lokale irritatie van de huid door prikkelende stoffen zoals capsicum en kamfer. Door dit alles wordt de huid rood, zwelt ze wat op, stroomt er meer bloed doorheen en voelt ze warmer aan. Al deze effecten kunnen de pijnprikkels van een letsel overstemmen en op die wijze zorgen deze zalven vermoedelijk voor een pijnstillend gevoel. Het duurt meestal enige tijd vooraleer dit pijnstillend effect optreedt.
Het effect van deze zalven op de diepere weefsels is naar alle waarschijnlijkheid uiterst gering:
– Het effect doet zich vooral voor in de opperste huidlagen. Er is bv. geen betere doorbloeding van de diepere weefsellagen, zodat deze niet extra opgewarmd worden.
– De huid is een goede isolatielaag. De opgebouwde warmte in de huid wordt dus niet doorgegeven naar de diepere weefsellagen.
– De temperatuur van de huid blijft zelfs na het gebruik van een opwarmende zalf te laag om enig opwarmend effect te hebben op de spieren of andere onderhuidse weefsels. De basistemperatuur van de huid ligt gemiddeld immers rond 32°C. Deze van de onderhuidse weefsels schommelt tussen 35 en 37°C, al naargelang de diepte waarop het weefsel gelegen is.
De naam voor deze zalven is bovendien niet echt gelukkig. De toegenomen doorbloeding van de huid zorgt immers voor een groter warmteverlies. Deze zalven hebben dus een gelijkaardig effect op de lichaamstemperatuur als alcohol: ze geven de indruk dat je het warm hebt of krijgt, maar ze verhogen het warmteverlies, waardoor men sneller afkoelt. Zeker bij koud weer is het gebruik van zulke zalven niet wenselijk. Toch hoef je niet ongerust te zijn over het gebruik ervan: ze zijn eerder onschuldig, zolang je ze met mate gebruikt.
Elke maand beantwoordt cycling.be magazine in samenwerking met Energy Lab lezersvragen. Zit je zelf met een fietsgerelateerde vraag, stuur dan een (privé)bericht via Facebook.
Dit artikel verscheen in het decembernummer van cycling.be magazine.