Wie al jaren met de mountainbike rijdt en alle ontwikkelingen op de voet volgt, weet waarop hij moet letten bij een volgende aankoop, maar wie voor het eerst een MTB wil aanschaffen, weet vaak niet waar eerst kijken. We helpen jou de valkuilen te vermijden en toch je budget binnen de perken te houden.
Kom je nog maar net piepen in het MTB-wereldje, dan sta je meestal niet te springen om duizenden euro’s over de balk te gooien. Niet getreurd, vanaf 1.000 euro vind je al modellen die helemaal mee zijn met de laatste trends. Wil je minder uitgeven, dan moet je toegevingen doen: ofwel zoek je naar een afgeprijsd model van vorig seizoen – vaak een goede oplossing, maar niet evident in de budgetklasse – ofwel zit je bij modellen die niet meteen beantwoorden aan de modernste eisen. Daarom verzamelden we een lijst met criteria die je kan overlopen als je in de winkel (of op het web) rondsnuffelt. Dan beslis je nog altijd zelf aan welke punten je het meeste belang hecht en op welke vlakken je compromissen wil sluiten.
1. MATERIALEN
Wie carbon wil, moet meteen dieper in de buidel tasten. Aluminium is meestal de enige optie voor een instapfiets. Het ene merk slaagt er al beter in om een alu frame knappe looks mee te geven dan het andere. Toegegeven, een aluminium frame weegt meer dan carbon, maar qua duurzaamheid moet het er zeker niet voor onderdoen. Bovendien zijn de voorvork en de onderdelen minstens zo bepalend voor het totaalgewicht.
2. WIELEN
De tijd van de 26″-wielen ligt al ver achter ons, en tenzij je een kleine framemaat nodig hebt, moeten ook 27,5″-wielen de duimen leggen voor de 29″-varianten. Dankzij hun grotere diameter rollen ze vlotter over obstakels, waardoor je automatisch sneller bent. Door de combinatie van moderne framegeometrieën, stijvere kaders en wielen en bredere sturen boet je tegenwoordig ook niet meer al te veel in qua behendigheid.
3. STEEKASSEN
De twee voorgaande keuzes waren redelijk evident, maar vanaf nu moet je al wat dieper graven in de specificatielijst van de fietsen waaruit je wil kiezen. Vanaf hun introductie bleken steekassen de stijfheid en het rij- en stuurgedrag van de fiets een enorme boost te geven. Terwijl je met een gewone snelspanner de twee delen van de voor- of achtervork gewoon samenknijpt, creëer je met een steekas een krachtige, fysieke verbinding. Zo’n steekas duw je door het gat zonder schroefdraad en door de wielnaaf, waarna je hem vastdraait dankzij de schroefdraad aan de andere zijde. Het ene systeem werkt gewoon met een hendel, die lijkt op die van een gewone snelspanner, voor het andere heb je een inbussleutel nodig. Dat laatste is wel belangrijk om te weten, want je zou de eerste niet zijn die zijn lekke band niet kan vervangen omdat hij geen inbussleutel bij zich heeft.
Vaak gebruiken fabrikanten de oude frames met gewone snelspanners in hun goedkope modellen omdat ze zo hun resterende stock nog kunnen kwijtraken. Als een merk dan toch steekassen hanteert op zijn instapmodellen, weet je dat het ook de prijsbewuste biker maximaal rijgenot wil schenken.
4. BOOST
Een relatief recente doorbraak is die van de Boost-naafbreedte. Bij een traditionele steekas bedraagt de naafbreedte vooraan 100 millimeter en achteraan 142 millimeter, maar bij de Boost-versie is dat respectievelijk 110 en 148 millimeter. Die extra breedte zorgt ervoor dat fabrikanten stijvere wielen kunnen maken, aangezien de spaken schuiner vanaf de velg naar de buitenkanten van de naaf kunnen lopen. De nieuwere fietsen met Boost-naven die we al konden testen, toonden quasi altijd de meerwaarde van die nieuwe standaard aan. Net bij goedkopere fietsen is die meerwaarde nog groter omdat er zowat altijd op wielen wordt bespaard. Door de fiets uit te rusten met die bredere en stijvere Boost-naaf, worden goedkope wielen automatisch beter en stijver.
5. 12-SPEED
Nu de jongste versies van Shimano Deore XT en SLX ook zijn overgeschakeld op 12-speed, is de afstand met de goedkopere groepen met een cassette van tien of minder tandwielen er alleen maar groter op geworden. Hoe meer tandwielen een cassette telt, hoe kleiner de sprong tussen de versnellingen en hoe vloeiender je dus van de ene naar de andere versnelling kan overschakelen. Bovendien laat een 12-speed een veel ruimer versnellingsbereik toe, en dat zonder al te grote sprongen. Zo zie je een cassette van 10-50 (SRAM Eagle) en 10-51 (Shimano 12-speed), waarmee je zelfs in combinatie met een enkel tandwiel vooraan overal uit de voeten kan. Zo’n 1×12 vereenvoudigt het schakelen aanzienlijk. De vergelijking met een ouderwetse triple spreekt boekdelen … Wij willen in elk geval niet meer terug!
6. LUCHTVERING
Bij budgetfietsen wordt al snel bespaard op de voorvork, terwijl vering net een cruciale invloed heeft op je rijervaring. De goedkope modellen maken nog gebruik van een veer, die meestal minder vlot reageert op de ondergrond dan een goede luchtvering, waar een met lucht gevulde cilinder de rol van de veer overneemt. Bij een impact wordt die lucht samengedrukt. Hoe zwaarder de impact, hoe meer samendrukking. Het oliesysteem in de voorvork doet de rest, zodat de bewegingen gecontroleerd verlopen. Kijk dus na of je potentiële nieuwe MTB is uitgerust met een kwalitatieve voorvork. Even online checken hoe goed dat type vork scoort, is altijd een prima indicatie.
Wil je ook achtervering, dan moet je sowieso een ruimer budget voorzien. Fully’s, zoals volgeveerde mountainbikes worden genoemd, zijn ingewikkelder om te maken, hebben veel meer bewegende onderdelen én een achterdemper als extra onderdeel. Dit zijn zaken waarvoor je ook meer betaalt … Ben je echter van plan om buiten de Vlaamse paden te treden, dan kan het de moeite lonen om de extra investering te doen.
7. REMMEN
Hydraulische schijfremmen zijn een must. Mechanische schijfremmen, waarbij je de rem aantrekt met een gewone remkabel, zijn merkbaar minder krachtig. Met de betere remmen – bijvoorbeeld Shimano SLX of XT – kan je de remhendel met één vinger bedienen, zelfs in zware omstandigheden. En laat je niet misleiden door de kleinere remgrepen bij de duurdere groepen: die werken net beter dan de grotere varianten.
8. BANDEN
Een van de meest onopvallende besparingsposten is de keuze van de banden. Een soepele band met de juiste hoeveelheid grip kan een fiets nochtans omtoveren tot een raspaardje. Vaak kiezen de fietsenmerken voor bekende bandenmerken en -modellen, maar gaan ze voor de goedkoopste variant. Nadeel: rolt minder vlot, is zwaarder en stugger. Aangezien banden slijten, kies je bij vervanging best voor een betere versie. Als de fiets van jouw keuze toch is uitgerust met vouwbanden in plaats van met gewone draadbanden met een stalen hieldraad, dan kan je al van geluk spreken. Zijn ze bovendien tubeless-ready, dan ben je helemaal op het goede pad. Binnenband eruit, tubelessventiel en (eventueel) -velglint monteren, latexvloeistof erin gieten en je rijdt bijna nooit meer lek.
GETIPT
We hebben even door de catalogi van de merken gebladerd om er de interessantste budgetmodellen uit te halen. Bezit je voldoende technische kennis of kijkt je fietsenmaker niet vreemd op als je met een andere fiets komt aanzetten voor onderhoud, dan kan je niet om de Canyon Grand Canyon AL SL 7.0 (EUR 1.099 + verzending) heen. Die heeft Boost-steekassen, SRAM GX/NX Eagle 1×12 met Shimano-remmen, een RockShox Judy-vork met een stevige 120 millimeter veerweg (100 millimeter is standaard voor een hardtail) en goede Schwalbe Nobby Nic-banden. Pedalen monteren en je kan vertrekken, want echte upgrades zijn niet nodig.
Specialized doet het ook niet slecht. De Chisel (EUR 1.399) konden we al testen met andere onderdelen en we waren helemaal gecharmeerd door het levendige frame met Boost-breedte. Ook hier zien we de Judy-vork en Eagle-onderdelen, maar dan de goedkopere SX. Eigenlijk een koopje, als je bekijkt dat het frame apart wordt aangeboden voor 849 euro.
Ook bij de Trek X-Caliber 9 (EUR 1.199) zien we de Judy en 1×12-versnellingen, maar dan wel uit de Shimano-stal – in onze ogen een pluspunt. Alleen jammer dat we enkel in de voorvork een Boost-steekas zien. Achteraan is de as ook breder, maar dan wel met een snelspanner. De kleuren zijn subliem.
Merida is eveneens bij de les met de Big Nine Limited (EUR 1.199), met Boost-steekas voor en achter, SX Eagle en luchtgeveerde Manitou Markhor Comp-vork.
Helemaal onder de indruk zijn we van de Lapierre Prorace 2.9 (EUR 999) met Judy-vork, SX Eagle, Shimano-remmen en Boost-steekassen. Voor 300 euro meer krijg je zelfs Shimano SLX 1×12.
TOCH MAAR TWEEDEHANDS?
Wil je meer fiets voor je geld, dan kijk je al snel wat er op de tweedehandsmarkt te krijgen is. Voor racefietsen is dat echter makkelijker dan voor MTB’s, en dat zeggen we niet zomaar. Trends veranderen veel sneller in de mountainbikewereld, waardoor een fiets van twee jaar geleden al snel gedateerd is. Koopjes zijn er evenwel altijd, als je weet waarop je moet letten. Hou er wel rekening mee dat een MTB meer ‘afziet’ dan een gewone fiets. Als je een versleten voorvork en een halve onderdelengroep moet vervangen, dan verdwijnt het prijsvoordeel als sneeuw voor de zon.
Dit artikel verscheen in de MTB-Special van cycling.be magazine. Bestel hem HIER. Ontdek nog veel meer nieuwe fietsen in de Fietsgids 2020 van cycling.be magazine, vanaf 19 december in de winkel!