De Belg blijft te snel rijden, de smartphone gebruiken achter het stuur en onder invloed de weg op gaan, ook met de fiets. Automobilist en fietser kunnen het best met elkaar vinden, tenzij ze pakjes bestellen of de auto te dicht bij de fietser komt. Veel meer dan ons gedrag, zorgt de staat van de weg en – meer nog – het fietspad voor de grootste frustraties bij de weggebruiker.
Voor bandenfabrikant Continental is verkeersveiligheid van primordiaal belang. Net als de relatie tussen automobilist en fietser, die daar ongetwijfeld toe bijdraagt. Om dat in kaart te brengen, voerde Continental België een online onderzoek uit bij Belgen naar hun gedrag op de weg en hoe het delen van de weg ervaren wordt.
Ruim 800 Belgen – voornamelijk actieve fietsers – namen deel aan de enquête waarin ze werden bevraagd over het eigen gedrag, dat van andere weggebruikers en het gevoel van veiligheid op de weg. De opvallendste vaststelling: hoewel het gevoel heerst dat weggebruikers vooral op elkaar sakkeren, blijkt dat best mee te vallen. Het is in de eerste plaats het eigen gedrag en de weginfrastructuur (hoewel naar dat laatste maar zijdelings werd gepeild) die de belangrijkste bron zijn van ontevredenheid en onveiligheid.
… begin bij jezelf!
Liefst 77 % van de ondervraagde automobilisten in het onderzoek rijdt (soms) te snel. Eén op drie geeft toe de gsm achter het stuur te gebruiken voor meer dan handsfree bellen alleen. Bijna één op vier rijdt wel eens onder invloed. Bij de fietsers zit zelfs 35 % soms met een glas teveel op de tweewieler. Voor een goed begrip: de respondenten beoordeelden zichzelf op deze punten. Eerlijk, dat wel, maar toch wel opmerkelijk. Elk van de drie gedragingen zijn bekende en belangrijke oorzaken van ongevallen met letsels.
Er is gelukkig ook beter nieuws: met het gebruik van de veiligheidsgordel (97,5 % van de chauffeurs altijd), de helm (85 % van de fietsers altijd) en het toepassen van de voorrangsregels zit het wel snor. Voor zowel de automobilist als de fietser zijn de remmen en de banden de belangrijkste veiligheidssystemen.
Auto en fiets blijken overigens veruit de meest gebruikte transportmiddelen. De auto blijft koning voor tal van alledaagse taken (van boodschappen doen tot kinderen rondrijden), de fiets haalt het bij wie naar school moet of wie zich naar een hobby verplaatst en wint ook terrein in het woon-werkverkeer. Opvallend: de helft van de ondervraagden maakt nooit gebruik van het openbaar vervoer.
“Kl**tz*k” – “f*ck you”!
Wie de weg op gaat heeft het minste problemen met voetgangers en (niet-elektrische) fietsers om die weg te delen. Al wie professioneel goederen of mensen vervoert, vinden we dan weer heel wat minder hoffelijk. Vooral de huis-aan-huis-leveranciers (resp. per brommer, bestelwagen en fiets) worden slecht beoordeeld. Het rijgedrag van vrachtwagen- en buschauffeurs wordt dan weer niet anders beoordeeld dan dat van andere automobilisten. Ook elektrisch ondersteunde fietsers krijgen dezelfde score en doen het dus merkelijk minder goed dan de andere fietsers.
Voetgangers die niet op het zebrapad oversteken of op de rijweg wandelen, zijn een bron van frustratie bij automobilisten. Met fietsers op de rijweg hebben automobilisten minder problemen. Omgekeerd geldt voor een fietser dat hoe dichterbij een auto komt of hoe onverwachter die een maneuver uitvoert (afslaan zonder richtingaanwijzer, portier plots openzwaaien of door het rood rijden) hoe groter de ergernis is. Niet onlogisch, want het zijn voor een fietser stuk voor stuk gedragingen die een nefast effect kunnen hebben op de eigen veiligheid.
Infrastructuur grootste boosdoener bij onveiligheidsgevoel
78 % van alle ondervraagden voelt zich eerder veilig tot erg veilig op de weg. Als er toch een gevoel van onveiligheid is, komt dat voor 80 % van de respondenten in de eerste plaats voort uit de staat van de weg. Vooral de fietspaden moeten het ontgelden. 4 op 5 fietsers vindt dat er nog steeds te weinig fietspaden zijn, 93 % vindt dat de (weinige) fietspaden bovendien in slechte staat zijn. Alleen in Limburg zijn de fietspaden merkelijk beter, daar beoordeelt zo’n 20 % van de mensen ze wel als ‘goed’.
Toch blijkt ook het feit dat fietsers en voetgangers vaak de weg moeten delen met auto’s de tweede belangrijkste reden van onveiligheid. Gescheiden wegen voor auto’s, fietsers en voetgangers zouden voor 91,5 % van de mensen dan ook veruit het meest bijdragen tot meer verkeersveiligheid. Bewustwording van het eigen gedrag komt op de tweede plaats met 66,8 %.
Vision Zero
Die nood aan bewustwording is voor Continental niet nieuw. Meer dan in deze Belgische enquête, wijzen de bevindingen uit de eerdere buitenlandse studies vooral die richting uit. “Onze Vision Zero-strategie die we enkele jaren geleden gelanceerd hebben, is net daarop gericht”, zegt Thomas Vanautgaerden, Marketing Communications Manager bij Continental Benelux. “We zetten maximaal in om naar nul verkeersongevallen te gaan. Bewustwording om veilig de baan op te gaan, speelt daarin een belangrijke rol, of het nu om gordelgebruik, verlichting of het optimaal delen van de weg gaat. Zo vinden we de wettelijke zijdelingse afstand van één meter die een inhalende automobilist moet laten tussen zijn voertuig en een fietser te weinig en pleiten wij ervoor om dit naar anderhalve meter te brengen.”
“Bij Continental ontwikkelen we technologieën die de veiligheid van alle weggebruikers verhogen. Of het nu kwalitatieve banden zijn voor alle voertuigen, van fietsen tot vrachtwagens, of intelligente remsystemen zoals de AEB, die een voertuig automatisch afremt wanneer het een obstakel detecteert. Door dezelfde openbare ruimte in te nemen zijn alle weggebruikers met elkaar verbonden, net zoals automobilisten en fietsers verbonden zijn door die ene technologie die hen met de weg verbindt – hun banden.”
De #sharetheroad-veiligheidsenquête werd uitgevoerd in augustus 2018 in opdracht van Continental.
Automobilisten en fietsers in België werd via een digitale media campagne gevraagd aan de online enquête deel te nemen. Ruim 800 enquêtes werden volledig ingevuld ingestuurd. De respondenten zijn:
– overwegend door mannen (89,6%);
– gemiddeld 44 jaar oud;
– wonen vooral in Vlaanderen;
– en blijken vaak zowel (sportieve) fietser als automobilist.
