Uit een Britse studie blijkt dat het er weinig toe doet of je als fietser een fluovest, profoutfit of gewone kleren draagt: automobilisten rijden je met een even kleine tussenruimte voorbij, met name 117,5 centimeter gemiddeld.
Een universitaire studie onderzocht het verschil dat de kledij van fietsers kon hebben op hoe dicht automobilisten hen voorbijreden tijdens de spits. Het resultaat was ontnuchterend: “fietsers kunnen weinig doen met hun kleding om het gedrag van bestuurders te beïnvloeden, eens ze door hen gezien zijn”. Dat houdt in dat een fluojasje misschien wel kan helpen om je te laten opmerken, maar dat de auto’s even dicht langs je heen razen als wanneer je er uitziet als een profrenner of als een ambtenaar.
Doctor in de psychologie Ian Walker van de Universiteit van Bath vertelde aan het Britse BikeRadar: “De conclusie is duidelijk dat als we mensen zich veiliger willen laten voelen op de weg, het niet zal helpen om hen gewoon te zeggen een fluohesje aan te trekken. Ik was erg verrast. Toen Ian (een van de onderzoekers, red.) zijn nauwaansluitende lycra outfit met wedstrijdlogo’s droeg, werd hij op exact dezelfde manier behandeld als wanneer hij een jas droeg met op de rug ‘beginnend fietser’.”
Grappig genoeg was de enige jas die een verschil maakte die waarop het woord ‘Police’ stond. Automobilisten reden die fietser voorbij met een gemiddelde tussenruimte van 122 cm. De politiejas waarschuwde weggebruikers ook dat ze een fietser met camera aan het naderen waren. Hoewel die jas de gemiddelde tussenruimte deed stijgen, waren toch nog 1 à 2 procent van de inhaalmanoeuvres heel erg nipt (minder dan 50 cm tussenruimte). Bij alle zeven de outfits waren die nipte inhaalmanoeuvres aanwezig.
“Het zijn die net-niet-situaties die fietsen onveilig laten voelen”, zei Walker. “En als mensen zich niet veilig voelen, zullen ze het ook niet doen.”
In het onderzoek werd Dr. Ian Garrard van de Keele Universiteit uitgerust met materiaal dat de afstand van de auto’s ten opzichte van de fietser kon meten. Hij droeg telkens een van de zeven fietsoutfits die uiteenliepen van fluokledij tot profoutfits op zijn woonwerkafstand van 52 km tussen Cookham, Berkshire en Uxbridge, net buiten Londen.
ANDERS BIJ MANNEN DAN VROUWEN
Het onderzoek sloot af met enkele raadgevingen: een betere fietsinfrastructuur en meer legale en onderwijsmaatregelen zijn beter geschikt om het inhaalgedrag van automobilisten tegenover fietsers te verbeteren. Ian Walker besloot uit vorige onderzoeken al dat mannen en vrouwen verschillend worden behandeld door automobilisten – wat ook werd bevestigd door Amerikaanse en Taiwanese studies – en dat grote voertuigen zoals bussen en vrachtwagens dichter bij fietsers komen dan auto’s.
VERGELIJKBAAR MET BELGIË?
In hoeverre alle bevindingen kunnen worden doorgetrokken naar de situatie in België is moeilijk te zeggen. De fietscultuur in Groot-Brittannië staat in vergelijking met hier nog in zijn kinderschoenen, waardoor veel automobilisten én fietsers niet voldoende vertrouwd zijn met het fietsen en de bijbehorende gevaren in het verkeer. Maar wie vaak met de fiets op pad is, merkt ook in België dat het soms close is als auto’s, vrachtwagens, bussen of tractoren een fietser inhalen.