Een stijgend niveau, steeds meer aantrekkelijke wedstrijden, hogere kijkcijfers, groeiende budgetten, meer prijzengeld …: het vrouwenwielrennen zit in de lift.Toch blijft de kloof met het mannenwielrennen groot. Moeten de vrouwen zich spiegelen aan hun mannelijke collega’s om de ontwikkeling van hun sport en de gendergelijkheid verder te bevorderen? Of moeten ze hun eigen koers varen? […]
Een stijgend niveau, steeds meer aantrekkelijke wedstrijden, hogere kijkcijfers, groeiende budgetten, meer prijzengeld …: het vrouwenwielrennen zit in de lift.Toch blijft de kloof met het mannenwielrennen groot. Moeten de vrouwen zich spiegelen aan hun mannelijke collega’s om de ontwikkeling van hun sport en de gendergelijkheid verder te bevorderen? Of moeten ze hun eigen koers varen? De meningen zijn verdeeld …
De Strade Bianche, Parijs-Roubaix en binnenkort ook de Tour de France Femmes: de laatste jaren is de Women’s WorldTour-kalender aangedikt met enkele spectaculaire en prestigieuze races, die we vaak al kenden uit het mannelijke circuit. Iris Slappendel van vrouwelijke wielervakbond The Cyclists’ Alliance juicht deze evolutie toe, maar heeft er toch een dubbel gevoel bij: “Enerzijds zijn wedstrijden als Parijs-Roubaix voor vrouwen een mooie kans om in de spotlights te komen, maar anderzijds is het ook een vorm van concurrentie, want de vrouwenrace blijft op die manier toch een beetje het voorgerecht van de mannenwedstrijd, terwijl het twee volwaardige hoofdschotels zouden moeten zijn. Het lijkt me dan ook aangewezen om het heft meer in eigen handen te nemen. Waarom zouden we op termijn bijvoorbeeld niet overschakelen op een wedstrijdkalender die ontworpen is door en voor vrouwelijke atleten?”
Ook Suzanne Ryder, een academisch onderzoeker aan de Australische Victoria University die zich specifiek toespitst op het vrouwenwielrennen, maakt enkele kanttekeningen bij de ‘inclusie van vrouwen in mannelijke wielerevents’. “Het gaat niet enkel om de inclusie an sich, maar vooral om de manier waarop dit gebeurt. Ik kan me niet van de indruk ontdoen dat A.S.O. de vrouwelijke Tour de France ziet als een noodzakelijk kwaad. In een interview met The Guardian waarschuwde Tourdirecteur Christian Prudhomme zelfs dat de ‘Tour de France Femmes’ maar beter niet even verlieslatend is als de andere vrouwenevents die ze organiseren. In plaats van enig enthousiasme aan de dag te leggen, wordt de vrouwelijke Ronde van Frankrijk a priori gedownplayd. Ironisch toch?”
“Bovendien is en blijft wielrennen een sport van tradities, waardoor prestigieuze oude wedstrijden automatisch verkozen worden boven nieuwe, moderne races zoals de Healthy Ageing Tour”, merkt Ryder. “Het is moeilijk opboksen tegen de gevestigde waarden, want de mannelijke status quo bepaalt wat belangrijk gevonden wordt. En zo blijft het vrouwenwielrennen in hetzelfde bedje ziek, als side-event bij belangrijke mannenraces.”
Niet blindstaren op symbooldossiers
Volgens Iris Slappendel is het aangewezen om het vrouwenwielrennen te beschouwen als ‘sport an sich’ en niet zomaar als aanvulling op het mannenwielrennen. “Op de manier waarop onze sport nu benaderd wordt, is er economisch gezien veel minder te rapen voor het vrouwenwielrennen. Maar misschien kan het ook anders en zouden we beter van eigen kracht uitgaan. Waarom heeft Serena Williams veel meer lucratieve sponsorcontracten dan heel wat mannelijke tennissers? Omdat ze een specifieke uitstraling en exposure heeft die veel mannen niet kunnen bieden. Ook in het vrouwenwielrennen moet dat mogelijk zijn, maar bonden en federaties missen visie om de juiste omstandigheden te creëren. Vandaar dat het vrouwenwielrennen zich misschien eerder aan andere sporten moet spiegelen (atletiek, zwemmen …) dan aan het mannenwielrennen, waar lang niet alles perfect loopt.”
Het zit ‘m ook in subtiele details die quasi ongemerkt onder de radar passeren, geeft Suzanne Ryder aan. “Denk bijvoorbeeld aan de benaming van de meeste races, die de mannelijke norm bekrachtigen. Women’s WorldTour, Tour de France Femmes, Amstel Gold Race Ladies Edition …: het impliceert dat vrouwenraces een soort minderwaardig voorprogramma van mannenwedstrijden zijn. Een beter voorbeeld is de Ronde van Vlaanderen, die geen onderscheid maakt tussen de mannen- en vrouwenrace. Er zijn dus ook goede leerlingen, maar het is en blijft een feit dat het vrouwenwielrennen geconcipieerd is als een afgezwakte versie van het mannenwielrennen: minder races, een kortere afstand, een kleiner budget … Symbooldossiers als de vrouwelijke Tour de France overschaduwen de realiteit. En die realiteit is dat er nog heel wat werk aan de winkel is op het vlak van gendergelijkheid.”
Pleidooi voor economisch realisme
Een eigen naam voor vrouwelijke races en een onafhankelijkere wielerkalender? Het is een tweesnijdend zwaard. Want is het voor rensters en ploegen niet veel interessanter om Parijs-Roubaix te kunnen rijden dan pakweg ‘The North France Cobble Classic’? “Ik zeg niet dat dit op alle vlakken zo hoeft te zijn, maar qua prestigieuze koersen kan het vrouwenwielrennen zeker voor een stuk teren op de rijke traditie van het mannenwielrennen”, vindt Elke Weylandt, Operations Manager bij Trek-Segafredo. “Iconische wedstrijden zoals de Monumenten en de grote rondes structureren de hele wielerkalender en zorgen voor de nodige herkenbaarheid, ook bij mensen die veel minder thuis zijn in het wielrennen. Iedereen kent de Tour de France en de Ronde van Vlaanderen, dus in plaats van koppig onze eigen koers te varen, kunnen we die naamsbekendheid in mijn ogen beter benutten om het vrouwenwielrennen breder onder de aandacht te brengen en de nodige allure te geven.”
Het laatste woord is aan Griet Langedock, voorzitter van de commissie vrouwenwielrennen bij Cycling Vlaanderen. Zij pleit voor economisch realisme. “De voornaamste reden waarom er de voorbije jaren heel wat aantrekkelijke wedstrijden aan de vrouwelijke wielerkalender zijn toegevoegd, is dat bepaalde organisatoren van mannenwedstrijden het uitstekend doen en geld opzij kunnen zetten voor de organisatie van een vrouwenrace. Het is dan ook zaak om de aandacht voor het mannenwielrennen slim te benutten en op die manier enthousiasme te creëren rond het vrouwenwielrennen, zij het zonder organisatoren als A.S.O. te dwingen of te verplichten. Door bijvoorbeeld ex-rensters in te schakelen en te laten uitgroeien tot ‘het gezicht’ van een vrouwenrace (wat de Tour de France doet via Marion Rousse, red.), kan je in mijn ogen een duurzamere positieve flow creëren. In plaats van de verschillen te benadrukken, zouden we beter ijveren voor samenwerking en collectief naar meer rechtvaardigheid en gendergelijkheid streven. Ook aan mannelijke zijde zijn er heus wel visionaire geesten die de sport willen moderniseren en die openstaan voor een betere synergie met het vrouwenwielrennen …”
Dit artikel verscheen eerder in Cycling, nu verkrijgbaar in de winkel, HIER online te bestellen of HIER online te lezen via Blendle. Abonneer je HIER en geniet van onze aantrekkelijke abonnementsformules!