Tegenwoordig krijgt het vrouwenwielrennen terecht steeds meer aandacht, en niet alleen op Internationale Vrouwendag. Die trend is ook zichtbaar in het recreantencircuit: steeds meer vrouwen springen op de koersfiets. Maar waarop moeten ze letten als ze hun eerste stapjes in de wielerwereld zetten?

Text: Steven Kins

Een veel te grote fiets, kledij die vijfendertig maten te groot is en een zadel waarop je constant heen en weer schuift. Het zijn maar enkele van de ongemakken die je als vrouw tegenkomt als je eens op de racefiets springt. Wie slechts sporadisch een recreatief tochtje maakt, ziet er het grappige nog wel van in. Maar als je het een beetje serieus neemt, kun je maar best zorgen dat alles tip top in orde is. Als mannen zich fietsen van 4000 euro veroorloven en blinkers van schoenen, mag je dat als vrouwelijke wederhelft ook eisen. Cycling.be helpt je op weg om zonder problemen de vrouwvriendelijke wielerwereld te verkennen.

MANNEN- OF VROUWENFIETS?

Ten eerste hebben dames aangepast materiaal nodig dat hen ondersteunt. Als je een nieuwe fiets wil kopen, heb je in het mannensegment oneindig veel keuze. Maar ook het vrouwengamma kent de laatste jaren een stevige opmars. Wie tien jaar geleden een racefiets voor dames wou, moest al goed zoeken om er überhaupt eentje te vinden. Als je dan een model had gevonden, kon je in het beste geval kiezen tussen een mottige kleur en een nog mottigere kleur. Niet echt motiverend, hé?

Dan ziet de wereld er nu toch, letterlijk en figuurlijk, een stuk rooskleuriger uit. Verschillende bekende fietsmerken springen op de kar en voorzien een of meerdere modellen voor vrouwen. Toch komen heel wat merken, zoals Specialized en Trek, terug van hun specifieke geometrieën voor vrouwenfietsen en nemen ze de mannenfiets als basis. Data van fietsopmetingen over heel de wereld waren de reden voor die omschakeling. Wel zijn de contactpunten – stuur(pen), zadel, cranks – aangepast aan het vrouwenlichaam en dat blijft het belangrijkste.

Maar wat als je dan toch op een mannenfiets rijdt? “In sommige gevallen is dit geen enkel probleem. Het kan zijn dat je als vrouw afmetingen hebt die perfect te verzoenen zijn met een mannenframe, eventueel in een kleine maat”, vertelt Simon Van Langenhove, bewegingsexpert bij Energy Lab. “Maar vaak liggen de typische kenmerken van een mannenfiets aan de basis van klachten bij vrouwelijke renners. Ze ondervinden zitvlakklachten wegens een te hard of te smal zadel, knieklachten door de lange cranklengte, nek- en schouderlast of slapende handen door een te breed stuur, angst tijdens het afdalen door een oncomfortabele en te verre stuurpositie, …” Niet bepaald de leukste manier om te sporten.

EEN ZALIG ZADEL

Laat ons eerst het zadel onder de loep nemen. Om comfortabel te zitten zonder constant te schuiven, hoef je niet direct je zadeldek te bekleden met schuurpapier à la Tony Martin. Mannen rijden vaak op smalle, harde zadels omdat hun lichaam dat toelaat, maar ook hier zorgen anatomische verschillen voor problemen. Over het algemeen hebben vrouwen een breder bekken dan mannen. Hierdoor staan de zitbotjes bij dames iets verder uit elkaar. Vrouwenzadels zijn daarom vaak breder en ze bevatten wat meer en anders geplaatste padding om ze zachter te maken. Een gleufje of uitsparing zorgt dan weer dat de druk centraal wordt weggenomen. Toch is een zadel iets heel persoonlijks. Het ideale zadel voor een renster kan ook een mannenzadel zijn, of omgekeerd. Sommige zadels zijn bovendien unisex en verschillen enkel in kleurstelling. Zo zal je niet snel bewust een man zien rondflitsen met een roze zadel.

Daarnaast hebben dames ook nood aan een gepersonaliseerde cockpit. Een vrouwenstuur is vaak smaller dan dat van de meeste mannen. De breedte hiervan wordt voornamelijk bepaald door de schouderbreedte en dan klinkt het wel logisch. Een tweede verschil is de ‘drop’ in het stuur. Bij vrouwen is het stuur vaak minder diep en is die ‘handlebar drop’ bewust kleiner gemaakt. Ten slotte staan de remhendels dichter bij het stuur gemonteerd. Dit verhoogt het gemak voor vrouwen met kleinere handen die anders wel heel ver zouden moeten tasten om tot stilstand te kunnen komen. Bij sommige types remhendels kun je ook nog de afstand tussen hendel en stuur kleiner maken, zodat je er met kleinere handen makkelijk bij kunt.

EN NU, EEN GESCHIKTE TENUE

Naast aangepast materiaal mogen vrouwen ook vrouwelijk zijn op de fiets. En daar horen natuurlijk hippe tenuetjes bij om de beleving op de fiets nog leuker te maken. Speciale nagellak voor rensters bestaat naar ons weten nog niet, maar specifieke vrouwenkleding absoluut wel. Lopen mannen overdag rond met een rok en hoge hakken? Neen, net als bij gewone kledij is er een verschil in pasvorm en design. Zo is het shirt wat meer getailleerd en voorziet het iets meer rekbare stof ter hoogte van de borst. Maar de belangrijkste verschillen zitten in de fietsbroek. Vaak hebben vrouwenbroeken een ander type zeem om de zitbotjes te ondersteunen en te ontlasten. Ook vind je meer damesmodellen zonder bretellen om een toiletbezoek wat gemakkelijker te maken. Maar ook daar vechten heel wat mannen nog elke keer een helse strijd uit met hun fietsbroek. Het is een kunst op zich om een sanitaire stop te maken zonder dat de elastiek in de broek beslist om plots aan te spannen. Maar oefening baart kunst.

ANDER TRAININGSADVIES?

Materiaal- en kledingkeuze is zeer belangrijk, maar hebben vrouwen ook nood aan specifieke vrouwentraining? Volgens Wim Van Hoolst, trainer bij onder ander Lotto Soudal, verschilt de aanpak niet in vergelijking met mannen. “De verschillende trainingstypes zijn exact hetzelfde, want vrouwen reageren niet anders dan mannen. Er is uiteraard wel een fysisch verschil tussen renners en rensters. Zo verschilt de hoeveelheid magere massa enorm. Bij vrouwen is dit rond de veertig kilogram van het totale gewicht, terwijl dit bij mannen rond de zestig kilogram ligt. Dit heeft een duidelijk effect op de absolute kracht. Het verklaart waarom vrouwen achter hollen op vlakke parcours, maar wanneer het bergop gaat, zijn de verschillen veel kleiner omdat bij het bergop rijden het wattage per kilogram lichaamsgewicht bepalend is”, legt Van Hoolst uit. Profrensters scoren tijdens een inspanningstest maximaal 5,5 watt/kg. Bij mannen bedraagt het beste resultaat 6,5 watt/kg. Terwijl in absolute power het maximale prestatievermogen voor profrensters 300 watt bedraagt, terwijl dit 460 watt is voor elite mannen.

Ook de VO2 max (het maximale zuurstofopnamevermogen) is niet gelijklopend. Vrouwelijke eliterenners halen een VO2 max die 10 à 15 mmol/l lager is dan hun mannelijke collega’s. Vergelijk als vrouw je testresultaten dus niet met je mannelijke trainingscompagnon, want je zal bedrogen uitkomen.