Die fietswereld staat allesbehalve stil. Jaren geleden wilde men zo veel mogelijk versnellingen, nu is het juist ‘less is more’ en kiezen velen voor een enkel tandblad vooraan op hun MTB. Lees hier of dat een goed idee is en hoe je dat doet.
We zijn al enige tijd bekend met de Sram-groepen die gebruikmaken van single ring crankstellen en 11-speed cassettes op de mountainbikes. Sinds kort zijn ook de Shimano XTR-groepen verkrijgbaar in deze setup maar aan die nieuwe groepen hangt wel een fors prijskaartje. Er zijn vaak meerdere aanpassingen nodig, zoals een andere cassettebody (bij Sram 11-speed), waardoor de omschakeling een grote en kostbare operatie wordt.
Een makkelijker én goedkoper alternatief is om je huidige systeem om te bouwen naar 1×10-speed. Het werkt net zo goed en scheelt aanzienlijk in prijs.
Het voordeel van een single-ring-systeem ten opzichte van een dubbel of triple is dat het een stuk onderhoudsarmer is. Dat komt doordat je maar één derailleur en maar één shifter hebt. Je hoeft maar één derailleur af te stellen. Ook als je je kettingbladen moet vervangen, hoeft dit nog maar een enkel blad te zijn.
De kettinglijn is een stuk optimaler dan voorheen en dat komt het schakelgedrag van de achterderailleur zeer ten goede.
De opkomst van de ‘single ring’ heeft een nieuw soort kettingblad voortgebracht. Een zogenaamd ‘narrow-wide’-kettingblad is zodanig gevormd dat de ketting er nauwelijks nog af kan lopen. Dit systeem kan gebruikt worden zonder chainguide. De ombouw naar 1×10 kost je in dit geval alleen een nieuw voorblad en een uitbreidingstandwiel voor de cassette.
Bedenk voor je begint welke versnellingen je veel gebruikt. Rijd je normaal gesproken alleen op het middenblad, dan zal je waarschijnlijk een 32t voorblad willen aanschaffen. Trap je graag wat zwaarder, kies dan voor 34t of 36t. Ook de keus voor een cassette speelt een rol: er zijn namelijk 10-speed cassettes in verschillende verhoudingen maar de beste keuze is om een 11/36-cassette te gebruiken. Vervolgens verwijder je één enkele krans en voeg je de uitbreidingskrans toe als laatste krans van je cassette. Hierdoor krijgt je cassette een groter bereik en kun je moeiteloos met een singlespeed voorblad rijden.
Let wel op dat je de bijgeleverde schroef bij de uitbreidingskrans op je derailleur monteert, zodat deze ook het bereik aankan! Ook dient men erop te letten dat alleen derailleurs met een lange kooi te gebruiken!
Lees hier hoe je zelf vrij eenvoudig je mountainbike van een 1×10-aandrijving voorziet:
1: verwijder de shifter (links) en derailleur (voor)
Een van de voordelen van een 1×10-aandrijving is het minimalistische aspect. Je mag daarom je voorderailleur en bijbehorende shifter demonteren. Haal daarvoor eerst de versnellingskabel los van de derailleur en knip de end cap van de kabel af. Je kunt nu de binnenkabel uit de buitenkabel halen en de shifter demonteren. Het enige wat nog resteert is de derailleur en de buitenkabel. Ook deze beide onderdelen mogen van de fiets af.
2: vervang het kettingblad
Je zult de crank moeten verwijderen om de huidige kettingbladen te vervangen door het nieuwe enkele blad. Eenmaal losgehaald kun je eenvoudig de huidige kettingbladen losdraaien via de bladboutjes (inbus). Draai vervolgens het nieuwe enkele blad weer vast met de bijbehorende bladboutjes (niet de originele die je er zelf net uit hebt gedraaid, want die zijn te lang).
3: voeg uitbreidingskrans toe aan je cassette
Neem je cassette van de cassettebody en voeg als eerste de nieuwe krans toe aan je body. Vervolgens kies je een enkele krans uit die je het minste gebruikt op je cassette. Vaak wordt dan de 17 of 19 gekozen.
Voeg daarna de resterende kransjes weer terug op je body. In de meeste gevallen heeft de ketting dan nog een acceptabele lengte. Mocht dit niet zo zijn, kun je het beste je ketting iets inkorten.
4: stel de derailleur af
Bij je uitbreidingskrans van je cassette (zoals de Recognition van Blackspire) word een langere stelbout geleverd die in de derailleur gedraaid moet worden. Door deze langere bout te gebruiken word het mogelijk om je derailleur (met lange kooi) het bereik te geven dat deze toch een vertanding van 40 of 42 aankan.
Stel vervolgens je derailleur af zoals gewoonlijk.
Je 1×10-systeem is nu klaar!
Lees in het aprilnummer van cycling.be magazine (nu in de winkel!) het testverslag van het 1×10-systeem van Blackspire.