Het voorbije weekend vormde de winterwereld van het mondaine Gstaad het decor voor het tweede Snowbike Festival Gstaad. In drie etappes klimmen, dalen en slippen de deelnemers over besneeuwde pistes in de valleien rondom het Zwitserse bergdorp. Onze man reed de laatste etappe mee op een fatbike.
Vier lagen voor mijn bovenlijf, twee koersbroeken, twee paar handschoenen, twee paar kousen met extra overschoenen en een muts. Om negen uur ’s morgens wijst de thermometer nog -9°C aan. Ik plunder mijn koffer en trek alle kledij aan die ik vind. “De kou valt nochtans mee als je fietst,” zegt Bram Debaenst. Hij is een van de drie Belgen onder de ruim honderd deelnemers die zich ingeschreven hebben voor het Snowbike Festival. Dat verbaast me niet, want Bram is een kerel uit één stuk die houdt van winter, koude, bergen en duursporten. “Ik wilde eigenlijk een schaatstocht maken in Zweden, maar toen vond ik dit, en besloot naar Gstaad te komen.” Van die honderd deelnemers rijden er veertig met een UCI-licentie: jongens en meisjes die voor de punten en het prijzengeld strijden. Sinds dit jaar staat het Snowbike Festival immers op de UCI-kalender, de eerste mountainbikerace op sneeuw ooit die door de UCI erkend werd. “Dat is enorm belangrijk voor ons,” zegt Herman Coertze, één helft van het organisatorenduo. “Op die manier kun je professionele rijders aantrekken. Dat wekt ook de interesse van de recreant. Wij geloven immers dat mountainbiken in de sneeuw een toekomst heeft.”
NITWIT TUSSEN PRO’S
En zo komt het dat een notoire nitwit als ik op een besneeuwd klimmend pad langs de Turbach het spoor trekt voor Tracey Moseley. De Britse was onder andere wereldkampioene Downhill en won ook twee keer de Worldcup Downhill. Ik begon me al te ergeren aan die wieltjeszuiger, liet ze dus passeren en bleef vervolgens nog welgeteld tien meter in haar spoor. “Ik heb nog nooit een wedstrijd in de sneeuw gefietst, dus ga ik eerst naar de andere rijders kijken wat zij doen,” zei ze in een interview vooraf. Naar mij dus.
Dat gebeurde in het begin van de etappe. Daar kunnen pro’s soms nog een amateur op/in hun weg vinden. Zeker wanneer een etappe zo heftig steil start als vandaag. In de eerste zeven kilometer klimmen we al de helft van de hoogtemeters van de rit. Eerst nog op asfalt, maar dan worden de ijsplekken steeds groter tot we het (sneeuw)veld induiken. En laat klimmen nu net een van mijn kwaliteiten zijn – zeker wanneer het niet al technisch is en niet door de sneeuw gaat, ik nog fris zit en in tegenstelling tot de rest van de deelnemers de vorige etappes niet meereed. Het zat gewoon allemaal enorm mee voor mij, die eerste kilometers toch. Daarna lijkt de wedstrijd al in een definitieve plooi gelegd, met mezelf in het derde kwart van het pak, schat ik. Daar neem ik vrede mee en besluit om ook rond te kijken.
KIRREND AFDALEN
Daar wordt een mens gelukkig van in de wonderlijk mooie vallei van de Turbach. Vooral wanneer ik via de andere zijde van de bergbeek de afdaling mag aanvatten. Dwars door de weiden werd een brede piste hard aangereden voor de bikers. Door de koude is de sneeuw extra hard en dat is ideaal. Snowbiken doe je immers niet door diepsneeuw. “Dat is misschien leuk voor de eersten, maar zodra iemand een verkeerd spoor kiest en de rest volgt dat spoor, dan eet iedereen sneeuw,” zegt Evert van Muyden, de andere organisator. Met mijn fatbike kan ik heerlijk snelheid maken op de piste – het gaat tegen meer dan 50 km/u. Ik begin te roepen – puur van genot. Daar verbaas ik alleen mezelf mee, want er is niemand in de buurt en vooral roep ik eigenlijk nooit. Toch niet van genot. De Höhi Wispele – de huisberg van Gstaad – blijft stoïcijns stil in het adembenemend besneeuwde decor.
Zo beland ik in de tweede vallei van de dag. Die voert de bikers naar Lauenen, een postkaartdorp diep in het witte bergmassief. “Vanuit het dorp Gstaad voeren er vijf valleien in alle richtingen de bergen in. Dat is een ideale locatie voor ons bikefestival,” zegt Herman Coertze. “Zo heb je mogelijkheden zat voor vier verschillende etappes. Tijdens de eerste editie, twee jaar geleden, zaten we in Engelberg. Daar zit je op het einde van een vallei en kun je alleen maar steil de bergen op. Dat was niet zo interessant.” Gstaad wilde maar graag die gekke snowbikers ontvangen. Net zoals andere winterbestemmingen is ook dit Zwitserse bergdorp op zoek naar alternatieve winteractiviteiten. “Het is al het derde jaar op rij dat er in december amper geskied kan worden. Je winterseizoen wordt zo korter. Snowbiken kan dat gat mee opvullen,” legt Patrick Bauer van de toeristische dienst van Gstaad uit. “Bovendien hebben we ons ook ’s zomers als kwalitatieve fietsbestemming gepositioneerd, zowel voor de weg als de mountainbike. We hebben dus al de knowhow. Met het snowbiken maken we mooi de overgang tussen de seizoenen.” Al zal het altijd een niche blijven, dat beseft men hier ook. “Maar ik zie het wel het potentieel hebben om de populariteit van snowboarden te evenaren.”
MUUR VAN LAUENEN
Ondertussen ben ik bij Lauenen aangekomen. De kerk bereik je pas na de beklimming van de Muur van Lauenen, een steil stuk van tweehonderd meter tegen 18%. Supporters moedigen er de bikers aan op z’n Zwitsers. Dat wil zeggen met klingelende koebellen en die typische hophophophop-kreten. In het dorp stopt het asfalt, maar wij fietsen nog drie kilometer over bochtige paden door naar de Lauenensee, een groot bevroren meer dat je enkel te voet of per fiets kan bereiken. Het blijft klimmen, maar gelukkig heb ik twee derde van de afstand nu achter de rug. De vermoeidheid begint immers parten te spelen. “Onderschat niet hoe de koude de energie uit je lichaam zuigt,” had Bram Debaenst me gewaarschuwd. “Ik ben thuis gewend om tochten van tachtig kilometer te biken, maar 35 kilometer in deze koude is een pak zwaarder.” De desolaatheid van dit verlaten gebied maakt alles goed. Een winters landschap met rondom bergpieken van drieduizend meter, een bevroren meer waarlangs ik hobbel en een staalblauwe hemel. Waarom was mountainbiken in de sneeuw tot voor enkele jaren toch not done?
Het antwoord: de fatbike. Dat is een gewone mountainbike met ongewone banden. Het is pas in 2014 dat deze fietsen in de mountainbikewereld opdoken. De brede banden, in combinatie met de opkomst van grotere wielformaten, maakten het mogelijk om ook op extremere ondergrond te biken. Ik rijd met wielen van 27,5 inch en een bandbreedte van 3,8 inch (9,7 cm). De fiets lijkt lomp, maar blijft opvallend wendbaar en comfortabel. Het extra gewicht sleur je bergop wel mee. Vering heb je niet nodig. De brede, niet te hard opgepompte banden zorgen voor voldoende absorptie. Er zijn rijders die met nog bredere banden vertrekken, maar in de uitstekende omstandigheden van vandaag (droge, harde sneeuw) is dat eerder een nadeel (zwaarder) dan een voordeel. De professionele bikers rijden vandaag zelfs op een gewone mountainbike. Een goed compromis is de mountainbike plus, een tussenvorm met banden van 7 tot 9 cm. “Vele recreanten zien het niet zitten om ook nog een dure fatbike te kopen. Daarom kun je deze fietsen in de bikeshops huren. Het verhuuraanbod in Gstaad is groot,” zegt Patrick Bauer.
DUIK IN DE SNEEUW
Op de terugweg naar Gstaad maak ik een stuurfout. Enkel haarspeldbochten neem ik nog goed. Gecontroleerd slippend in de sneeuw passeer ik vlot de korte bochten. Net wanneer ik denk dat het lastigste achter de rug is, duik ik echter de sneeuw in. Het witte tapijt op de rechte afdaling zakte dieper door dan gedacht. Voorwiel geblokkeerd en een tuimeling over de kop. Gelukkig is de landing zacht. “De afdalingen vrees ik het meest,” had Els De Smet voor de start me nog meegegeven. Els, uit Evergem, is een van de vier vrouwelijke deelnemers in de amateurcategorie. Ze schreef zich pas een week voor de start in. “Geen idee waar ik me aan kon verwachten, maar ik hou wel van dergelijke uitdagingen. Tijdens de afdaling van een skipiste de eerste dag ging het al grondig fout. Wanneer je achterwiel vóór je voorwiel verschijnt, dan klopt er iets niet. Maar ik amuseer me geweldig.”
Ook de laatste kilometer van deze etappe voert over een skipiste. Vanaf de Wispile dalen we slippend en schuivend af naar het dalstation. Het is een kwestie van durven. Hier helpt ervaring met skiën. Wie té traag wil gaan en krampachtig aan de remmen trekt, haalt het niet. Met een lekkere vaart rij ik de finishlijn voorbij. Ik klok af op 2u15. Zo deed ik over de 35 kilometer veertig minuten langer dan de winnaar. “Zo zie je maar, iederéén kan snowbiken,” lacht organisator Herman me toe. De man heeft gelijk. Tenzij je voor het eerst op een mountainbike zou springen, is snowbiken een unieke uitdaging die elke biker aankan.
Wil je volgend jaar deelnemen aan het Snowbikefestival in Gstaad? Blokkeer dan je agenda van 25 tot 28 januari 2018. Deelnemen kostte dit jaar 690 CHF. Fatbikes kun je huren in Gstaad.