Vorige week bezocht Cycling.be de Campagnolo-fabrieken in Vicenza. Het was voor het eerst dat buitenstaanders een kijkje in de keuken mochten nemen. Campagnolo gaf ook het nieuws voor 2013 prijs.
Campagnolo moet het de laatste jaren niet gemakkelijk gehad hebben, alleen al als we afgaan op het aantal testfietsen dat met één van hun groepen was afgemonteerd. Sinds de komst van Sram op die markt in 2006 werden de Campa-fietsen steeds schaarser: van de laatste 16 testfietsen (vanaf begin 2011) waren er 9 met Shimano uitgerust, 5 met Sram en slechts 2 met Campagnolo. Nemen we de fietsen erbij die we besproken hebben (maar niet getest) dan worden de getallen 27, 13 en 6.
Toch bleek op een presentatie dat Campagnolo zijn omzet het laatste boekjaar met 10,6% zag stijgen. Vooral de verkopen in Azië, en met name en ironisch genoeg in Japan (waar Shimano huist) gingen de hoogte in. Ook op de thuismarkt Italië is Campagnolo nog altijd sterk. Maar het familiebedrijf onder leiding van de ingetogen CEO Valentino Campagnolo beseft dat het tijd is voor verandering. Er moet gemoderniseerd worden, vooral wat aanpak betreft. Dus achtte men de tijd rijp voor… openheid. De fans – en die zijn er vele, dat moet gezegd – mogen voortaan weten hoe ze het bij Campa doen. Maar de nieuwe aanpak vergt een (interne) cultuuromslag, en dat is altijd een proces van de lange adem. Eerst was het de beurt aan de pers om rond te kijken in de grote fabriekshallen van het historierijke merk.
We zagen er veel van die typische groene fabrieksmachines, we hoorden veel gebonk en gesis. Industrie zoals industrie hoort te zijn. Aan zo’n nieuw glimmende titanium cassette op je racekarretje zie je niet af dat het ding eens een ruw stuk materiaal was, dat met veel hydraulisch geweld en na talloze freesbewerkingen zijn functie kan uitoefenen. In een denderende fabriek besef je weer dat er bloed, zweet en tranen gevloeid zijn om het product te maken. Niet letterlijk natuurlijk, maar wel met vettige koelvloeistof, rookontwikkeling en metaalsplinters. En veel herrie.
Indrukwekkend om te zien was het dat de in eigen beheer ontwikkelde machines van Campa zulke nauwkeurige afstellingen hebben en dat de zelfgemaakte mallen zo precies zijn dat bijvoorbeeld een kettingblad nadat het gestanst is, geen nabewerking behoeft. Juist daar zijn Italianen trots op, en terecht, want het is een huzarenstukje. Ook de fabricage van een ketting wekte ontzag op. Buitenplaatjes, binnenplaatjes en pennetjes worden in trechters in een machine ingevoerd, waarna de ketting in vele stappen door een keten van aaneengesloten machines wordt gevoerd, wel 10 meter lang.
Het werd duidelijk: de Italianen willen vóór alles onberispelijke kwaliteit leveren. Eerst moeten de kinderziekten er uit. Vandaar ook dat het zo lang duurde dat de elektronische groepen Superrecord- en Record-EPS werden gepresenteerd (december 2011). Nu was het de beurt aan de volgende loot aan de tak: Athena 11-speed EPS. De – vermoedelijk – betaalbare variant van het systeem, want SuperRecord is dat allerminst (plm. 4000 euro!).
Technisch gezien verschilt Athena EPS weinig van zijn duurdere voorgangers. Er werden minder dure materialen toegepast (bv. een aluminium derailleurkooi in plaats van carbon) en door een andere bekabeling is Athena EPS niet compatibel met de beide andere groepen. De schakelprestaties van alle EPS-groepen zijn echter identiek. Iets waar Campagnolo zich voor op de borst klopt, want volgens hun eigen metingen schakelt de Ultegra Di2 groep van concurrent Shimano aanmerkelijk minder snel dan Dura Ace Di2.
Een testritje leerde dat Athena EPS inderdaad even vlot schakelt als de Superrecord EPS. We leerden bij hoe je al rijdend een ratelende ketting kunt verhelpen. Druk 6 seconden lang een knopje aan de binnenkant van de shifter in tot het lampje op de batterij-indicator roze wordt, en klik vervolgens met de schakelhendels de derailleur vervolgens in stapjes van 0,1 mm naar binnen of naar buiten tot het geratel verdwijnt. In het begin lijkt dit elektronisch fijn-afstellen iets gecompliceerder dan bij mechanisch schakelen, maar eens je weet hoe het moet, is het klusje uiteindelijk gemakkelijker én preciezer geklaard. Op Eurobike wordt de prijs van Athena bekend gemaakt. En dan kunnen we meteen ook zien of er volgend jaar veel bikes met deze EPS-versie gespect zullen zijn.