Iedere zestiende plaats is er een teveel. Iedere keer dat de favorietengroep verder weg rijdt en het gehoopte koersniveau uitblijft, geeft een tik aan het zelfvertrouwen. De typerende gang wordt in de loop der jaren steeds moeizamer. De ellebogen een tikje naar buiten, de armen drukkend op het stuurlint. Ambities vervagen en herinneringen aan succes […]
Iedere zestiende plaats is er een teveel. Iedere keer dat de favorietengroep verder weg rijdt en het gehoopte koersniveau uitblijft, geeft een tik aan het zelfvertrouwen. De typerende gang wordt in de loop der jaren steeds moeizamer. De ellebogen een tikje naar buiten, de armen drukkend op het stuurlint. Ambities vervagen en herinneringen aan succes zijn nog allesbehalve springlevend. Doelloos fietsen wordt tot kunst verheven. Dan valt opeens het besluit. Het is genoeg geweest.
Wielervolgend Nederland verkeert in 2012 in een mix van trots en verstikkende jaloezie. In de Tour van dat jaar eindigt een piepjonge renner van 23 met een oer-Hollandse achternaam als vijfde in het eindklassement. Helaas fietst hij voor Amerika. Tejay Van Garderen geeft in gebrekkig Nederlands een interview aan de Nederlandse televisie. Over zijn opleiding bij de Rabobankbeloften. Over kopman Cadel Evans, die hij net voorbijgereden is in de afsluitende tijdrit. En over zijn geweldige Tour de France. Het oogt wat onhandig. Verslaggever Han Kock schakelt toch maar over naar Engels.
Negen jaar later is zijn fietsreis ten einde. Na het Amerikaans Kampioenschap van 2021 zit de fietsloopbaan van Van Garderen erop. Hij is allang geen favoriet meer en finisht op een straatlengte van de nieuwe nationale kampioen Joey Rosskopf. Het is een typisch einde. Zijn opkomst ging snel en zijn ondergang langzaam. Een carrière met een bliksemstart en een vierenveertigste plaats op een nationaal kampioenschap als slotstuk. Wat blijft, is slechts de wat-als-vraag. De gedachte over wat er had gekund of had moeten gebeuren.
Want er had zoveel gekund en er had zoveel moeten gebeuren. Gelijktijdig met de machtsovername van het Britse Sky-imperium, moet van Garderen knechten voor de armetierige titelverdediger Cadel Evans. Na de bewuste Tour van 2012 is het voor Team BMC meteen duidelijk. Het tijdperk Evans is ten einde. Tejay moest de nieuwe Cadel worden. Tejay moest de Tour winnen. Het Amerikaanse team denkt goud in handen te hebben. Aanvankelijk gaat alles goed. In 2014 wordt hij opnieuw vijfde in La Grande Boucle.
Van Garderen werd bij de ‘grote vijf’ gerekend in de felbegeerde Tour van 2015. Lang lag hij op podiumkoers. Maar in de Alpen werd het warmer en warmer en de wegen zwaarder en steiler en langer. Uitgeput en ziek stort hij zich, ergens op een van de vele cols, in de armen van zijn ploegleiders. Hij staat dan derde in het klassement. Maar het gaat niet meer. Uit pure vermoeidheid verlaat hij de ronde. Daar daalde het besef in. Zijn schouders bleken te broos, zijn benen verzuurden te snel. Hij kan de Tour niet winnen.
Hoe moet een wielercarrière verlopen? Die vraag wordt vaak te vroeg door de buitenwacht beantwoord. Talenten als Van Garderen worden zó snel in de vacature van Tourwinnaar geschoven, dat de druk en de inspanningen iets laten knappen. Vanaf dat moment is de weg naar beneden ingezet. De jaren die volgden, maakten Van Garderen tot een grijze muis, een eeuwig talent. Nog één keer treedt hij in de spotlights. In de Giro van 2017 wint hij de loeizware achttiende etappe. Inmiddels is niemand in Nederland nog jaloers, want Tom Dumoulin wint dat jaar de Ronde van Italië.
Uiteindelijk waren alle gestelde verwachtingen mythes. Tejay was geen Tourwinnaar. Zijn fietsloopbaan werd de langst brandende nachtkaars ter wereld. Een flink vermoeiende bijtrapafdaling waar geen einde aan leek te komen. Naar eigen zeggen kon hij het laatste stapje naar de absolute top nét niet zetten. Het stapje over de flinterdunne grens tussen volle glorie en de windstille wielerluwte. In dat laatste zal de Amerikaan verdwijnen.
Want ‘net niet’ werd gemeengoed. En alles bleef net niet. Elke zestiende plaats was er een teveel. Elke keer dat ze de verte in verdwenen, knabbelde aan het zelfvertrouwen. Nu is de ellenlange afdaling van Tejay van Garderen ten einde.
Dat wat had gekund of allemaal had moeten gebeuren, is niet langer van belang.