Ter gelegenheid van Internationale Vrouwendag halen we nog even de tips boven uit het Vrouwendossier van maart vorig jaar: waarop moeten vrouwen letten als ze hun eerste stapjes in de wielerwereld zetten? En hoe blijven ze zo sierlijk als een pauw in een lycra pakje?
Een veel te grote fiets, kledij die vijfendertig maten te groot is en een zadel waarop je constant heen en weer schuift. Het zijn maar enkele van de ongemakken die je als vrouw tegenkomt als je eens op de racefiets springt. Wie slechts sporadisch een recreatief tochtje maakt, ziet er het grappige nog wel van in. Maar als je het een beetje serieus neemt, kun je maar best zorgen dat alles tip top in orde is. Als mannen zich fietsen van 4000 euro veroorloven en blinkers van schoenen, mag je dat als vrouwelijke wederhelft ook eisen. Cycling.be helpt je op weg om zonder problemen de vrouwvriendelijke wielerwereld te verkennen.
MANNEN- OF VROUWENFIETS?
Ten eerste hebben dames aangepast materiaal nodig dat hen ondersteunt. Als je een nieuwe fiets wil kopen, heb je in het mannensegment oneindig veel keuze. Maar ook het vrouwengamma kent de laatste jaren een stevige opmars. Wie tien jaar geleden een racefiets voor dames wou, moest al goed zoeken om er überhaupt eentje te vinden. Als je dan een model had gevonden, kon je in het beste geval kiezen tussen een mottige kleur en een nog mottigere kleur. Niet echt motiverend, hé?
Dan ziet de wereld er nu toch, letterlijk en figuurlijk, een stuk rooskleuriger uit. Verschillende bekende fietsmerken springen op de kar en voorzien een of meerdere modellen voor vrouwen. “Vrouwen hebben een andere antropometrie dan mannen”, verklaart Simon Van Langenhove, biomechanicus bij Energy Lab. “Ze hebben vaker een korte romp met lange benen, terwijl mannen vaak een langere torso hebben met in verhouding kortere benen eronder. Hierdoor zijn vrouwenfietsen vaak iets korter. Dat wil zeggen dat ze een geometrie hebben met een kleinere ‘frame reach’.”
Maar wat als je dan toch op een mannenfiets rijdt? “In sommige gevallen is dat geen enkel probleem. Het kan zijn dat je als vrouw afmetingen hebt die perfect te verzoenen zijn met een mannenframe, eventueel in een kleine maat”, vertelt Simon. “Maar vaak liggen de typische kenmerken van een mannenfiets aan de basis van klachten bij vrouwelijke renners. Ze ondervinden zitvlakklachten wegens een te hard of te smal zadel, knieklachten door de lange cranklengte, nek- en schouderlast of slapende handen door een te breed stuur, angst tijdens het afdalen door een oncomfortabele en te verre stuurpositie, …” Niet bepaald de leukste manier om te sporten.
EEN ZALIG ZADEL
Laat ons eerst het zadel onder de loep nemen. Mannen rijden vaak op smalle, harde zadels omdat hun lichaam dat toelaat, maar ook hier zorgen anatomische verschillen voor problemen. Over het algemeen hebben vrouwen een breder bekken dan mannen. Hierdoor staan de zitbotjes bij dames iets verder uit elkaar. Vrouwenzadels zijn daarom vaak breder en ze bevatten wat meer en anders geplaatste gelpadding om ze zachter te maken. Een gleufje of uitsparing zorgt dan weer dat de druk centraal wordt weggenomen. Toch is een zadel iets heel persoonlijks. Het ideale zadel voor een renster kan ook een mannenzadel zijn, of omgekeerd. Sommige zadels zijn bovendien unisex (bv. de uitstekende Specialized Power, verkrijgbaar in verschillende breedtes).
Daarnaast hebben dames ook nood aan een gepersonaliseerde cockpit. Een vrouwenstuur is vaak smaller dan dat van de meeste mannen. De breedte hiervan wordt voornamelijk bepaald door de schouderbreedte en dan klinkt het wel logisch. Een tweede verschil is de ‘drop’ in het stuur. Bij vrouwen is het stuur vaak minder diep en is die ‘handlebar drop’ bewust kleiner gemaakt. Ten slotte staan de remhendels dichter bij het stuur gemonteerd. Dat verhoogt het gemak voor vrouwen met kleinere handen die anders wel heel ver zouden moeten tasten om tot stilstand te kunnen komen. Bij sommige types remhendels kun je ook nog de afstand tussen hendel en stuur kleiner maken, zodat je er met kleinere handen makkelijk bij kunt.
EN NU, EEN GESCHIKTE TENUE
Naast aangepast materiaal mogen vrouwen ook vrouwelijk zijn op de fiets. Net als bij gewone kledij is er een verschil in pasvorm en design. Zo is het shirt wat meer getailleerd en voorziet het iets meer rekbare stof ter hoogte van de borst. Maar de belangrijkste verschillen zitten in de fietsbroek. Vaak hebben vrouwenbroeken een ander type zeem om de zitbotjes te ondersteunen en te ontlasten. Ook vind je meer damesmodellen zonder bretellen om een toiletbezoek wat gemakkelijker te maken. Merken als Endura, Specialized en Pearl Izumi hebben dan weer broeken met bretellen die makkelijk kunnen worden geopend voor een snelle pitstop.
ANDER TRAININGSADVIES?
Materiaal- en kledingkeuze is zeer belangrijk, maar hebben vrouwen ook nood aan specifieke vrouwentraining? Volgens Wim Van Hoolst, trainer bij Lotto Soudal en Sport Vlaanderen – Baloise, verschilt de aanpak niet in vergelijking met mannen. “De verschillende trainingstypes zijn exact hetzelfde, want vrouwen reageren niet anders dan mannen. Er is uiteraard wel een fysisch verschil tussen renners en rensters. Zo verschilt de hoeveelheid magere massa enorm. Bij vrouwen is dat rond de veertig kilogram van het totale gewicht, terwijl dat bij mannen rond de zestig kilogram ligt. Dat heeft een duidelijk effect op de absolute kracht. Het verklaart waarom vrouwen achter hollen op vlakke parcours, maar wanneer het bergop gaat, zijn de verschillen veel kleiner omdat bij het bergop rijden het wattage per kilogram lichaamsgewicht bepalend is”, legt Van Hoolst uit. Profrensters scoren tijdens een inspanningstest maximaal 5,5 watt/kg. Bij mannen bedraagt het beste resultaat 6,5 watt/kg. Terwijl in absolute power het maximale prestatievermogen voor profrensters 300 watt bedraagt, terwijl dat 460 watt is voor elite mannen.
Ook de VO2 max (het maximale zuurstofopnamevermogen) is niet gelijklopend. Vrouwelijke eliterenners halen een VO2 max die 10 à 15 mmol/l lager is dan hun mannelijke collega’s. Vergelijk als vrouw je testresultaten dus niet met je mannelijke trainingscompagnon.
Dit artikel verscheen origineel in cycling.be magazine maart 2016. Abonneer je hier!