Elke maand gaat cycling.be magazine dieper in op typische vragen van fietsers en wielrenners. Zowel voeding, training als materiaal komen aan bod. Zo hadden we het over het nut van de powernap of het middagdutje. En we reiken je zelfs een methode aan om sneller in slaap te vallen!

Text: Steven Kins

VRAAG: In het profpeloton is de zogenaamde powernap helemaal ingeburgerd. Het gros van de profrenners heeft er een gewoonte van gemaakt om na een zware training of wedstrijd even in te dommelen op de massagetafel, in de zetel of op bed. Is dit een goede gewoonte of niet en kan ik als recreant hier ook profijt uit halen?

Antwoord van coach Wim Van Hoolst (Energy Lab): Het antwoord op beide vragen is volmondig ‘ja!’. Dankzij een herstelslaapje van ongeveer twintig minuten ben je niet alleen scherper en alerter, het bevordert ook het herstel na een intensieve training. Slaap is immers de belangrijkste herstelactiviteit van het menselijk lichaam.

Iedereen kent het gevoel na een stevige training of een wedstrijd. Je neemt een verkwikkende douche, eet wat en ploft neer in de zetel, achter je bureau, achter het stuur … Het adrenalineniveau daalt na de inspanning en de vermoeidheid slaat onverbiddelijk toe. Een ander voorbeeld: je hebt een slechte nacht achter de rug en voelt je niet bijster fris, maar je wilt toch maar wat graag nog de fiets op voor een training. Of: je bent al vroeg uit de veren, hebt een productieve voormiddag achter de rug en krijgt je onvermijdelijke energiedip na de lunch. Je concentratie daalt en je probeert die dan maar aan te wakkeren door koffie achterover te kletsen.

Net op die momenten kan een powernap voor wonderen zorgen. Powernaps of middagdutjes zijn korte perioden van slaap die gedurende de dag aangewend worden om te herstellen van bijvoorbeeld een zware ochtendtraining, het gebrek aan goede nachtrust te compenseren of om je concentratieniveau en geheugen te boosten. Let wel, een powernap kan nooit ter vervanging dienen van een structureel slaaptekort.

SLAPEN EN HORMONEN

Als je als sporter intensief traint, kan het middagdutje van groot belang zijn. Behalve dat het ervoor zorgt dat je lichamelijk en geestelijk klaar bent voor een intensievere middag- of avondtraining, veroorzaakt het ook een belangrijke groeihormoonreactie, waardoor het lichaam in een anabole toestand geraakt en daarbij kan herstellen. En er zijn nog meer fysieke voordelen aan het slaapje verbonden: een dutje van een half uur blijkt de hoeveelheid stresshormonen en die van een ontstekingshormoon in het lichaam te verlagen.

Er zijn wel een aantal zaken waar je rekening mee moet houden. Ten eerste mag je powernap nooit langer dan een half uur duren. Dan treedt namelijk diepe slaap op waaruit je moeilijk kunt ontwaken, waardoor je slaapdronken wakker wordt en de rest van de dag suf zal blijven. Begin ook nooit na 16 uur aan een middagdutje: op die manier verstoor je immers het ritme van je normale nachtrust.

KOFFIE VOOR HET SLAPENGAAN

Een schoonheidsslaapje is dus al een goede manier voor een extra dosis energie en alertheid doorheen de dag. Maar de Spaanse gerenommeerde inspanningsfysioloog Inigo Mujika vond een manier waarop je je namiddag pas écht een kickstart kunt geven. Het geheim? Koffie! Uit Mujika’s studie bleek dat de alertheid en cognitieve werking van het brein na een powernap opmerkelijk hoger was bij proefpersonen die vlak voor het indommelen een kopje koffie dronken. De reden is simpel: de cafeïne in de koffie treedt pas in werking ongeveer een half uurtje nadat je ze geconsumeerd hebt. Exact het moment waarop je ontwaakt van een goede powernap dus.

DE 4-7-8-TECHNIEK

Als je nog nooit aan powernapjes gedaan hebt, kan het misschien lastig zijn om ermee te beginnen omdat je lichaam er niet aan gewend is. In dat geval kan de 4-7-8-techniek helpen, een ademhalingsmethode waarmee je je hartslag onmiddellijk naar beneden krijgt en je lichaam voorbereidt om in slaap te vallen:
– Adem rustig en diep uit door je mond
– Adem terug in door je neus en dit gedurende vier seconden
– Houd je adem zeven seconden lang in
– Adem rustig terug uit via je mond gedurende acht seconden
Als alles goed gaat, heb je aan een herhaling of drie-vier genoeg om in slaap te vallen. Lukt het niet, blijf dit dan herhalen. Nog een paar tips om je powernap zo effectief mogelijk te maken: zoek een rustige en afgesloten omgeving op, gebruik desnoods een slaapmasker en oordoppen, probeer je lichaam dagelijks te laten wennen aan een powernap en last but not least: laat je smartphone uit de buurt!

Dit artikel verscheen in cycling.be magazine. Abonneer je HIER en krijg een GRATIS fietscadeau!

In samenwerking met Energy Lab

Klik hier voor meer trainingsadvies