Wat intuïtief al duidelijk was, is nu ook zwart-op-wit aangetoond via een wetenschappelijke studie: renners die mikken op een goede eindnotering in een grote ronde worden steeds magerder. Onderzoekers van de Universiteit van Bern stelden immers vast dat het gemiddelde BMI van de top 5 in de klassementen van de Giro, de Tour en de Vuelta tussen 1992 en 2022 significant gedaald is.
Gewichtsgerelateerde problemen en ongezonde methodes om af te vallen – vasten, overmatig sporten, extreem diëten … – loeren voortdurend om de hoek in de hedendaagse topsport, ook in het wielrennen. Zo gaf 46% van de ondervraagde toprenners in een eerder onderzoeksproject aan dat ze zich onder druk gezet voelden om gewicht te verliezen. Om de evolutie van de Body Mass Index in wielrennen op eliteniveau te onderzoeken, analyseerden wetenschappers van de Universiteit van Bern lengte- en gewichtsgegevens op basis van data die verzameld werd door de website ProCyclingStats. Ze onderzochten de BMI-trends van de top vijf in het algemeen klassement van de drie grote rondes tussen 1992 en 2022.
De studie berekende het BMI van 156 topvijfrenners, met in totaal 445 BMI-waarden. Dit omvatte dus ook wielrenners met meerdere topvijfnoteringen in verschillende koersen en over verschillende jaren heen. Hoewel de individuele gegevenspunten varieerden en de (gewichts)gegevens van ProCyclingStats mogelijk niet 100% accuraat zijn, ontdekten de wetenschappers dat er tussen 1992 en 2022 sprake was van een algemene daling was in de gemiddelde BMI van deze wielrenners, meer bepaald van 22,12 naar 20,13.
Negatieve trend baart zorgen
“Onze bevindingen ondersteunen bestaand anekdotisch en academisch bewijs, dat reeds suggereerde dat het BMI in de loop der jaren was gedaald bij groteronderenners”, aldus Alexander Smith van de Universiteit van Bern. “Op zich is een BMI van 20,13 niet ongezond of indicatief voor eventuele toekomstige gezondheidsproblemen, maar het is vooral de dalende BMI-trend die zorgen baart. Zeker als je kijkt naar andere studies en bevindingen waar gewichtsgerelateerde problemen reeds aan bod kwamen en het feit dat enkele renners deze problematiek eerder al ter sprake brachten. Het kan gevolgen hebben voor de renners en toezichthouders, aangezien prestatiedruk kan leiden tot schadelijk gedrag, met mogelijke negatieve consequenties voor de gezondheid van de renners, zowel op korte als lange termijn.”
Eet- en gewichtsproblemen zijn een sluimerende problematiek in de wielersport. Maar in tegenstelling tot in andere sporten – zoals het roeien, waar richtlijnen voor een minimaal vetpercentage zijn ingevoerd – worden er tot op heden nog geen maatregelen genomen om ze proactief tegen te gaan en zo de gezondheid en veiligheid van de renners te waarborgen. “Dit gebrek aan regulering kan op lange termijn het welzijn van wielrenners en het imago van de sport in gevaar brengen”, besluiten de wetenschappers. “De UCI zou kunnen overwegen om specifieke initiatieven te nemen, waarbij ze zich laat inspireren door andere gewichtsgevoelige sporten. Dit kunnen preventie- en bewustmakingscampagnes, screeningprogramma’s en op BMI gebaseerde richtlijnen voor profrenners zijn.”
De studie, die momenteel nog een peer review ondergaat in een academisch tijdschrift, is te raadplegen via deze link.