De nieuwe topgroep voor mountainbikers, de XTR M9100, heeft een 12-speed-cassette – al blijven 11 tandjes ook nog mogelijk – en daarvoor is meteen een nieuwe naafbody voor het achterwiel nodig. De compleet nieuw ontworpen XTR is er in versies voor crosscountry en enduro.
Als het gaat over de ontwikkeling van de nieuwe XTR-groep heeft Shimano het meteen over de veeleisendere parcours bij het mountainbiken. De topgroep is meteen geschikt voor crosscountry-, marathon- en enduro-racers. Bekijk het filmpje bovenaan dit artikel om elk onderdeel in detail te zien.
“De nieuwe XTR M9100 is voorzien van een baanbrekende 12-speed cassette met een 10-45T of 10-51T bereik (wat een nog ruimer bereik is dan bij Sram Eagle), remmen met 2- of 4-pistons en een naaf met Shimano’s nieuwe Micro Spline-technologie. Daarnaast krijgt de bevestiging van de rem- en schakelgrepen een nieuw ontwerp dat is aan te passen aan de behoefte van de gebruikers, inclusief een XTR-schakelaar voor een verstelbare zadelpen, om de rijder optimaal te positioneren voor comfort of snelle actie en alles daar tussenin. Deze ontwikkelingen zorgden voor een gewichtsbesparing van meer dan 150 gram voor cross-country-rijders en meer dan 90 gram voor enduro-rijders. XTR biedt een meer intuïtieve schakel-setup voor een betere focus op het parcours.”
Bas Van Dooren, Shimano Europe Product team leader: “Snelheid, focus en controle waren de sleutelwoorden in de ontwikkelingsfase. We hebben de nieuwe XTR ontworpen om de acceleratie en snelheid te verbeteren door het krachtverlies drastisch te verminderen met een opnieuw ontworpen aandrijflijn. Onze focus voor precisie is terug te zien in de intuïtieve stuursetup en de controle dankzij XTR’s nieuwe remoplossingen. De nieuwe XTR is geen update van de M9000, het is een re-design vanaf het begin om de beste componenten te creëren voor cross-country, marathon en enduro.”
DE SNELHEID VAN EEN NIEUWE GENERATIE
Cassette: het startpunt in de ontwikkeling van de aandrijflijn was het minimaliseren van de stappen tussen de versnellingen, om rijders het ultieme ritme en de cadans te geven tussen elke versnelling om uiteindelijk de optimale gemiddelde snelheid te genereren. Het resultaat is het 51T tandwiel, dat gelijke versnellingsstappen van zes tanden in de laatste drie tandkransen heeft (10-12-14-16-18-21-24-28-33-39-45-51T) voor een gelijkmatige cadans. De 10-45T 12-speed cassette (10-12-14-16-18-21-24-28-32-36-40-45T) is er voor snellere en minder steile onverharde parkoersen en voor cross-countryrijders die kleine stappen tussen de versnellingen en de lichtste set-up prefereren. De 10-51T (CS-M9100-12) is voor de trailrijder om elke berg te beklimmen waar ze voor staan. Beide cassettes gebruiken verschillende metalen voor verschillende tandwielen voor de beste balans tussen het gewicht en de duurzaamheid. De grootste tandwielen zijn van aluminium, de middelste tandwielen zijn van titanium en de kleinste tandwielen zijn van staal. De derde cassette-optie (CS-M9110-11) is voor wie specifiek op zoek is naar een stijvere en lichtere wielset. Deze optie is gebaseerd op de 10-51T-cassette zonder het 51T-tandwiel, wat zorgt voor een 11-speed-cassette met 12-speed versnellingsafstand. Het voordeel van deze optie is dat het renners de kans biedt om een lichtere fiets en stijvere wielen te maken die kunnen worden gebruikt met dezelfde ketting en schakelinrichting als de 12-speed set-up.
Naaftechnologie: om de 12-speed-setup passend te krijgen, herstructureerde Shimano het ontwerp van de naaf met de Micro Spline-technologie. Daarnaast is de Scylence-technologie in de achternaaf toegepast. Deze nieuwe technologie vervangt de pallen door een ratelsysteem om de weerstand tijdens het vrijlopen te verminderen en een vrijwel geruisloze naaf te creëren, zodat de rijder zich meer kan concentreren op de route. De voornaven zijn verkrijgbaar in een 100 of 110 mm breedte met een 15 mm steekas, de achternaven zijn 142 of 148 mm (Boost-specificatie) breed met een 12 mm steekas (HB-M9110/-B / FH-M9110/-B).
Crankset: naast een speciale 12-speed-ketting (CN-M9100) met een 12-speed Quick Link komt een 12-speed-crankstel (FC-M9100/M9120-1) met de bekende hol gesmede crankarm. Wie met één voorblad rijdt, heeft keuze uit een breed scala aan direct mount-kettingbladen die tot 80 gram in gewicht besparen en verkrijgbaar zijn vanaf 30T tot 38T. 1×12 enduro-renners kunnen de XTR- kettinggeleider (SM-CD800 E-mount, D-mount of ISCG05-type) toevoegen om de kettingspanning optimaal te houden en ze hebben met het FC-M9120-crankstel een bredere Q-factor om in meerdere frameafmetingen te passen. Rijders die controle willen over alle soorten terrein voor lange races met veel klimwerk, hebben de optie van een 2×12-crankstel (FC-M9100/M9120-B2) met 38-28T dat kan worden gekoppeld aan de 10-45T cassette voor het maximale versnellingsbereik met kleine stappen tussen de versnellingen.
Derailleurs: op XTR-niveau zijn er drie achterderailleurs verkrijgbaar. De RD-M9100-SGS/GS met lange of korte kooi of de RD-M9120-SGS met dubbele kettingring met lange kooi. Ze hebben allemaal een slank, agressief en hoekig geanodiseerd aluminium ontwerp. Om de schakelprestaties verder te verbeteren en de kettingretentie te vergroten, gaan de derailleurwieltjes van 11T (XTR M9000) naar 13T. Samen met het Shimano SHADOW RD+-ontwerp van de achterderailleur, minimaliseert dat het klapperen van de ketting. De voorderailleur is ook verkrijgbaar in drie verschillende stijlen, afhankelijk van het frame waarop het wordt gemonteerd. De D-type, E-type en M-type mounts zijn allemaal voorzien van de Side Swing-technologie voor soepel schakelen.
SHIFT OF FOCUS
Shifters: de theorie achter het shifterontwerp was om rijders in staat te stellen zich onmiddellijk aan te passen aan snel veranderende omstandigheden met verbeterde cockpitintegratie voor het winnen van cruciale tienden van seconden. Dat is gelukt door de creatie van het I-Spec EV-ontwerp, het bevestigingssysteem van Shimano met de integratie van de schakelversteller en de remhendel. Dat nieuwe ontwerp geeft een 14 mm zijdelingse afstelling en 60 graden rotatiemogelijkheid, zodat rijders hun meest ergonomische handpositie op de rem- en versnellingshendels kunnen vinden en een cleane cockpit hebben. Daarnaast introduceert Shimano een speciale XTR-hendel voor een verstelbare zadelpen (SL-MT800-IL) met een I-Spec-EV-vatting die compatibel is met alle gangbare verstelbare zadelpentypes, waaronder de PRO Koryak Dropper post.
De XTR M9100-shifters zijn lichter te bedienen, waardoor rijders met intuïtieve en minimale vingerbewegingen kunnen schakelen, wat een aanzienlijke afname in de uit te oefenen kracht om te schakelen moet geven en meer bedieningsgemak moet bieden ten opzichte van XTR M9000. Functies zoals Rapidfire Plus, 2-Way Release en Multi-Release zijn overgenomen van de vorige generatie XTR.
Nieuw voor de M9100-shifters is een 11-naar-12-speed-omvormer (SL-M9100-R/-IR) op de achterste shifter voor rijders die de bredere 11-speed-naafsetup kiezen. Voor 2×12-rijders heeft de linkershifter (SL-M9100-IL / SL-M9100-L) een innovatief nieuw mono-hendelontwerp met een vereenvoudigde en intuïtieve bediening, waarmee er met één hendel omhoog of omlaag kan worden geschakeld.
BLIJF IN CONTROLE
Remmen: Voortbouwend op wat de standaard is en waar alle remmen in de markt naar streven, is het ontwerp van de XTR M9100-remhendel (BL-M9100/M9120) gewijzigd met een opnieuw geplaatste klemband en hendelbehuizing. De klem beweegt naar het midden van de remhendelbody en de rand van de body wordt slim tegen het stuur gepositioneerd om een stijvere rem te creëren met een directer contactgevoel en een betere controle. De optie met 2-pistons (BR-M9100) wordt geleverd met een lichtere XC-remhendel en de mogelijkheid om het bereik van de hendelarm aan te passen. De 4-piston remset (BR-M9120) heeft ook een speciale remhendel, met een bereikafstelling dat zonder gereedschap kan worden aangepast. Deze remhendel heeft een afstelfunctie voor de vrije slag en is uitgerust met Shimano’s Servo Wave-technologie voor een snelle actie van het remblok naar de remschijf. Beide remklauwen zijn gemaakt van aluminium en maken gebruik van een zeer stijve remleiding en hebben een kortere vrije slag voor een snellere reactie.
Remblokken en remschijven: om bij de nieuwe remklauwvorm te passen, is ook de vorm van het remblok aangepast. Rijders die voor de 4-piston remklauw kiezen, hebben de remblokken met radiatorvinnen (N03/4A resin/metaal) nodig, terwijl de 2-piston remklauwen op de remblokken zonder vinnen passen (K02/4S resin/metaal, met optioneel K02/4Ti titanium steunplaten). Het remschijfontwerp maakt gebruik van een vernieuwde ICE-Technologies Freeza-constructie om het gewicht te verminderen en de warmteafvoer te bevorderen. De 140 en 160 mm remschijven wegen respectievelijk 5 en 10 gram minder, terwijl de 180 en 203 mm schijven tijdens het testen 20 graden koeler waren, de 203 mm rotor is ook 30 gram lichter dan het vorige XTR-type (RT99).