Het onderwerp van controverse na het WK was voor de hand liggend: mocht Van Aert wel met die speciale tubes rijden? Aangezien Dugast die tubes nog op bestelling kan maken (gewone tube met loopvlak van oude Michelin-crossband op gelijmd) mocht dat uiteraard. Maar hoe gaat dat in zijn werk?
WAT IS EEN TUBE?
Een tube is een alternatief voor een draadband buitenband, maar dan compleet met binnenband, ventiel en stootlint, waarbij de tube op de velg wordt gelijmd (gekit). Dat moet overigens in een speciale tube-velg, die aan de bovenkant enigszins hol is. Kans op lekrijden is met een tube kleiner en ook rolt je band niet van je wiel als je met weinig luchtdruk door een bocht gaat. Het karkas is de band zonder profiel en wordt gemaakt van lagen katoen. Deze lap wordt op maat geknipt en met latex vastgezet, zodat deze een ronde buis krijgt waar later het ventiel nog wordt ingenaaid. Elk gewenst profiel kan vervolgens worden aangebracht. De band wordt ingesmeerd met latex en daarna wordt het profiel op het karkas gelijmd. Uiteindelijk wordt dit eindproduct op de velg gelijmd.
HET BEGRIP DUGAST
A-Dugast is een begrip in de wereld van de tubes: menig wielrenner op topniveau zweert bij het product van eigenaar Richard Nieuwhuis (48). De Nederlander nam in 2002 het merk over van initiatiefnemer André Dugast en daarmee verhuisde het bedrijf van Parijs naar het Nederlandse Twente. Gebleven is de garantie dat het karkas van de band en het profiel met aandacht zijn gemaakt en op specifieke wensen van de klant kunnen worden aangepast. “Wij maken de term handwerk echt waar.”
We zien inderdaad hoe het productieproces van begin tot eind helemaal zelf wordt verricht. De productie vindt plaats in een voormalige kippenboerderij in het Twentse Deurningen, niet ver van Hengelo – de Duitse grens is nabij. Het is de regio van Hennie Kuiper, Gerard Veldscholten en Erwin Nijboer. Als rijwielhersteller uit Denekamp reisde Nieuwhuis met de regionale wielervedetten mee en ontwikkelde hij een brede kennis van de racefiets.
TOT OP DE CENT
In die rol van mecanicien werd hij in de jaren negentig een tussenpersoon tussen de sporters en de enigszins wereldvreemde André Dugast. “Om zijn producten te kopen moest je naar Parijs. André hield er niet van om dingen op te sturen, want dan raakten ze verloren. Op de pof bestellen zat er niet in, want hij mocht er niet aan denken dat hij zijn geld uiteindelijk niet kreeg. Gelijk oversteken bij een postkantoor was het telkens weer. En het moest tot op de cent kloppen. Ooit kocht ik voor 5000 Franse francs aan materiaal, maar ik bleek 80 francs tekort te komen. Toen kreeg ik niet alles mee, terwijl we elkaar op een gegeven moment wel eens wekelijks zagen.”
Toch was Nieuwhuis degene die in 2002 Dugasts bedrijf mocht overnemen. “We hadden een goede band opgebouwd. Maar ik kreeg het voorrecht wel op voorwaarde dat ik zijn bedrijf voortzette met oog voor kwaliteit en de wensen van de klant. Ik mocht het niet na een jaar weer doorverkopen.”
Dugast haalde zelf dertig jaar eerder zijn kennis bij een fietsenmaker uit de Dordogne. “Toen hij koerste, kreeg hij verkering met een van diens dochters. Hij leerde het vak van zijn schoonvader, liet uiteindelijk de liefde achter, maar nam zijn productkennis mee. En begon voor zichzelf.” Ondertussen is er wel een en ander veranderd, maar Dugast heeft nooit en masse geproduceerd. Wel is er een bedrijfshal waar grotere aantallen tegelijk geproduceerd kunnen worden. Ook is er een website waarop je bestellingen kan plaatsen.” 15.000 tubes per jaar verlaten het pand in Deurningen.
FRIEMELEN MET MATERIAAL
Nieuwhuis ziet de opvoering van de productie ook wel als een noodzakelijk kwaad. “Het liefst maakte ik voor tien klanten bijzondere banden die helemaal op maat gemaakt zijn voor hen, met bijzondere profielen (zoals de oude, stugge Michelin Mud-profielen die Niels Albert voor het WK in Bieles vroeg, red.). Ideeën ontwikkelen, friemelen met materiaal. Maar je hebt nu eenmaal bepaalde machines nodig om je producten te kunnen maken en om die investering terug te verdienen, moet je wel in grotere aantallen denken. Massaproductie krijgen we nooit in de cross – daarvoor is de markt te klein – zeker omdat je toch meerdere soorten profielen moet maken om aan de wensen van je klanten te voldoen. Maar het heeft ook wel iets, moet ik zeggen, dat 80 à 85 procent van de teams jouw product gebruikt. En zeker de toppers. Zo nu en dan zijn er teams die vanwege een sponsorcontract naar een andere leverancier moeten switchen, maar de meesten worden daar niet blij van. Ik realiseer me heel goed dat het bijzonder is dat ik de crossers geld vraag voor mijn producten. Ze zijn gewend om alles te krijgen via sponsorcontracten, maar bij mij moeten ze betalen. Maar we werken hier met vier mannen aan zo’n tube, de lopende band bestaat hier niet. Wie met zijn vak bezig is, realiseert zich dat het erbij hoort. Adrie van der Poel, Richard Groenendaal, Sven Nys: allemaal investeerden ze in speciale banden die hen voordeel hebben gebracht in hun loopbaan.”